Tết Đoan Ngọ đang đi đến, cùng tìm hiểu nguồn gốc và ý nghĩa sâu sắc của ngày lễ này

Tết Đoan Ngọ sắp đến rồi, một ngày lễ quan trọng ra mắt 5/5 âm lịch ở một số nước Đông Á, Trong số đó có Việt Nam. không những là ngày lễ truyền thống đơn thuần, Tết Đoan Ngọ còn mang trong mình nhiều mẩu chuyện và ý nghĩa sâu sắc rất hay, cùng tìm hiểu ngay tiếp về sau nhé.

Cứ vào khoản thời gian này, những bạn sẽ dễ dàng thấy nhiều khu phố, đặc biệt là những khu phố có người Hoa sinh sống lại tất bật chuẩn bị cho một ngày lễ khá quan trọng, ngày Tết Đoan Ngọ.

Tết Đoan Ngọ là cái Tết chung của một số nước chịu tác động văn hóa Trung Quốc. Tuy nhiên, ở Việt Nam, Tết Đoan Ngọ còn mang những ý nghĩa sâu sắc rất đặc biệt.

1Tết Đoan Ngọ là ngày gì?

Tết Đoan Ngọ ra mắt vào mùng 5/5 âm lịch, nó còn được gọi với cái tên là Tết Đoan Dương. Đoan ngọ là bắt đầu giữa trưa (Đoan: mở đầu, Ngọ: giữa trưa) còn dương là mặt trời, là khí dương, Đoan dương có tức là bắt đầu lúc khí dương đang thịnh.

Ở Việt Nam, Tết Đoan Ngọ còn được gọi dưới cái tên dân dã là “Tết giết sâu bọ”. không những riêng ở Việt Nam hay Trung Quốc mà ở Triều Tiên, Hàn Quốc cũng đều có Tết Đoan Ngọ. Vì vậy, Tết Đoan ngọ thực chất là một phong tục lễ tết Á Đông gắn liền với quan niệm về sự tuần hoàn của thời tiết trong năm.

Tết Đoan Ngọ đã đến, cùng tìm hiểu nguồn gốc và ý nghĩa của ngày lễ này

2Nguồn gốc Tết Đoan Ngọ

Nhiều người cho rằng Tết Đoan Ngọ bắt nguồn từ Trung Quốc, gắn liền với nhiều mẩu chuyện khá li kỳ và nổi trội nhất là mẩu chuyện về vị quan tên là Khuất Nguyên.

Chuyện kể về vị đại thần nước Sở là Khuất Nguyên thời Chiến Quốc. Ông là vị trung thần nước Sở và còn là nhà văn hóa nổi tiếng. Trong một lần can ngăn nhà vua không được, lại bị gian thần hãm hại, ông đã uất ức gieo mình xuống sống Mịch La tự vẫn vào mùng 5/2 âm lịch.

Người dân thương tiếc cho sự trung nghĩa, mỗi năm đến ngày này mọi người đều làm bánh bá trạng rồi thả trôi sông để tưởng nhớ đến Khuất Nguyên.

Còn đối với người Việt, Tết Đoan Ngọ lại là một ngày lễ có ý nghĩa sâu sắc hoàn toàn khác. Theo tài liệu từ Ban Tôn Giáo Chính Phủ cho biết, ngày xưa, vào một mùa vụ thành công và bội thu, nông dân ăn mừng vì trúng mùa nhưng sâu bọ năm ấy lại kéo đến phá nát mọi thứ.

Nhân dân lo lắng chẳng biết làm thế nào để giải trừ được nạn sâu bọ này, tự nhiên có một ông lão từ xa đến xưng là Đôi Truân. Ông chỉ cho dân chúng mỗi nhà lập một bàn cúng gồm bánh tro, trái cây, sau đó ra trước nhà mình vận động thể dục. Mọi người làm theo thì chỉ một lúc sau, sâu bọ đàn lũ té ngã rã rượi. Và thế cứ vào trong ngày này, nông dân lại lập bàn cúng để giải trừ sâu bọ, từ đó ngày 5/5 âm lịch là ngày “Tết diệt sâu bọ” và còn gọi là “Tết Đoan Ngọ” vì giờ cúng thường vào giữa giờ Ngọ.

Bởi vậy, không thể quan niệm Tết Đoan Ngọ của người Việt bắt nguồn từ Trung Quốc như một số người vẫn lầm tưởng như hiện nay.

Tết Đoan Ngọ đã đến, cùng tìm hiểu nguồn gốc và ý nghĩa của ngày lễ này

3ý nghĩa sâu sắc Tết Đoan Ngọ

Bên cạnh ý nghĩa sâu sắc tiêu diệt sâu bọ phá hoại mùa màng thì người Việt còn cho rằng đây là dịp để giải trừ bệnh tật trong thời điểm giao mùa.

Người xưa quan niệm bộ phận tiêu hóa của con người thường có những loại ký sinh gây hại không phải lúc nào cũng diệt được. Duy có ngày mùng 5/5, những loại ký sinh này thường ngoi lên và đây là thời cơ để con người ăn những đồ ăn có vị chua, chát để loại bỏ chúng.

Ngoài việc mâm cúng mùng 5/5 vào giờ Ngọ (12h trưa) trong ngày, thì người dân ở những vùng quê sẽ rủ nhau đi hái lá đem về nấu nước xông để làm sạch cơ thể và giải cảm. Theo dân gian, 12h ngày 5/5 là thời điểm có dương khí tốt nhất, mặt trời tỏa nắng tốt nhất trong năm. Một số nơi có tục treo ngải cứu để trừ tà.

Vì lẽ đó mà ở miền Bắc, món nếp cẩm, đặc biệt là rượu nếp cẩm không thể thiếu trong ngày này. Theo dân gian, rượu nếp được ăn ngay trong những khi vừa ngủ dậy thì rất hiệu nghiệm. Rượu này chủ yếu là xôi còn nguyên hạt lên men, còn gọi là “cái”. Người dân thường dùng những loại gạo nếp trắng và cẩm đồ thành xôi, để nguội rồi rắc men, ủ trong ba ngày. Thúng xôi ủ được đặt trên một chiếc chậu, hứng lấy nước rượu để khi ăn, trộn với cái, tạo vị ngọt, cay thật thoải mái. Người già, con trẻ đều hoàn toàn có thể ăn loại rượu này.

Tết Đoan Ngọ đã đến, cùng tìm hiểu nguồn gốc và ý nghĩa của ngày lễ này

Còn ở những tỉnh miền Trung, món không thể thiếu trong mâm cơm cúng là bánh ú tro. Nhà nào cũng mua từ vài chục bánh trở lên ca. Ngoài ra, theo truyền thống của người miền Nam, thịt vịt cũng là một thứ không thể thiếu cho ngày lễ này. Tại TP.HCM, vịt quay, heo quay ngày này thường tăng hơn so với ngày thường.

Tết Đoan Ngọ đã đến, cùng tìm hiểu nguồn gốc và ý nghĩa của ngày lễ này

Một số loại trái cây thường được bày cúng vào Tết Đoan Ngọ

vào trong ngày Tết Đoan Ngọ, trái cây không thể trên mâm cúng tổ tiên và buổi party cùng gia đình. Tháng 5 Âm lịch là mùa của những trái vải, mận. Hương vị của trái cây ngọt bùi và chua thanh càng làm cho ngày Tết Đoan Ngọ trở thành đậm đà.

Như vậy, hoàn toàn có thể nói Tết Đoan Ngọ là Tết giữa năm, trước là tưởng nhớ tổ tiên cầu mong mùa màng bội thu không bị sâu bọ phá hoại, sau là ước mong chữa bệnh, cầu sức khoẻ. Nó đã gắn với tín ngưỡng của cả xã hội, trở thành một lễ Tết truyền thống.

Kinh nghiệm hay Bách Hóa XANH

Có thể bạn quan tâm:

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *