những nhà nghiên cứu cảnh báo về tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu tới hệ sinh thái độc nhất vô nhị trên hòn đảo Socotra của Yemen.





Một cây long huyết mọc đơn độc trên sườn đồi Homhil ở phía đông bắc đảo Socotra. Ảnh: AFP.

Một cây long huyết mọc đơn độc trên sườn đồi Homhil ở phía đông bắc đảo Socotra. Ảnh: AFP.

Những cây long huyết hình chiếc ô hàng trăm năm tuổi là hình tượng hàng đầu cho sự độc đáo và đa dạng sinh học phi thường của quần đảo Socotra ở phía tây-bắc Ấn Độ Dương, nhưng gần đây, chúng còn được biết đến như một cảnh báo về rủi ro khủng hoảng môi trường.

Rừng long huyết cổ thụ đang bị tàn phá bởi những cơn bão ngày càng dữ dội do biến đổi khí hậu, trong những lúc cây non thay thế bị gặm cụt bởi những đàn dê sinh sôi nảy nở, khiến điểm nóng đa dạng sinh học vốn mong manh lại càng dễ bị sa mạc hóa.

“Cây mang lại nước, vì vậy chúng rất quan trọng”, Adnan Ahmed, giáo viên và hướng dẫn viên du lịch có niềm đam mê với hệ động thực vật nổi tiếng của Socotra, sẻ chia. “không tồn tại cây cối, chúng ta sẽ gặp rắc rối”.

Được UNESCO công nhận là Di sản toàn cầu vào năm 2008, đảo chính Socotra (chiếm khoảng 95% diện tích đất liền của quần đảo Socotra) được mệnh danh là Galapagos của Ấn Độ Dương. Nó được mô tả là “nơi trông giống vùng đất ngoài hành tinh nhất trên Trái Đất” với cảnh quan khác lạ chứa một số lượng lớn những loài động thực vật đặc hữu. Đây cũng là nơi định cư của khoảng 50.000 người.

Hòn đảo được mệnh danh là vung đất 'ngoài hành tinh'

Hệ sinh thái độc đáo trên đảo Socotra. Video: Brut Nature.

Ahmed cho biết thêm rằng người bản địa theo truyền thống không chặt cây long huyết để làm củi, vì chúng giúp duy trì lượng mưa thường xuyên trong khu vực. Nhựa đỏ như máu của chúng còn được sử dụng như dược liệu. Tuy nhiên, những nhà khoa học lo ngại loài thực vật quý hiếm này sẽ chết dần trong vòng vài thập kỷ tới.

“Socotra vẫn là một kho tàng về đa dạng sinh học, nhưng chúng ta cũng rất có thể sắp hết thời gian để bảo vệ loài hình tượng nhất của hòn đảo”, chủ tịch tổ chức bảo tồn Friends of Socotra Van Damme nhấn mạnh. Mỗi cây bị mất sẽ làm giảm chu trình thủy văn mà toàn bộ sinh vật sống đều tùy theo đó.

không những long huyết, có tới 10 loài cây trầm hương đặc hữu của Socotra cũng bị tác động nặng nề bởi bão, những loài xâm lấn và chăn thả quá mức. Một nghiên cứu cho thấy số lượng cây trầm hương nói chung trên đảo đã giảm mạnh 75% từ năm 1956 đến năm 2017.

“Tính bền vững của Socotra đã bị tổn hại. Nếu Xu thế này vẫn tiếp tục, những thế hệ tương lai của chúng ta cũng rất có thể chỉ còn thấy những cây trầm hương Socotra trong vườn bách thảo, kèm theo một bảng ghi chú ‘loài đã tuyệt chủng trong tự nhiên'”, Van Damme nói thêm.

Để cứu lấy hệ sinh thái Socotra, chính quyền địa phương đang triển khai những dự án công trình nhân giống bên trong một vườn ươm có kích thước tương đương sân bóng, được xung quanh bởi bức tường đá cao đến ngực để ngăn động vật xâm lấn. Bên trong là hàng chục cây long huyết non cao đến đầu gối và một số loài thực vật đặc hữu khác.

Damme nhấn mạnh đó mới là sự mở màn và cần hành động nhiều hơn thế thế nữa. “Socotra là hòn đảo duy nhất trên toàn cầu không tồn tại loài bò sát, chim, hay thực vật nào được ghi nhận tuyệt chủng trong 100 năm qua. Chúng ta phải đảm bảo nó vẫn như vậy”, nhà nghiên cứu sẻ chia.

Đoàn Dương (Theo AFP)

Có thể bạn quan tâm:

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *